Thursday, September 13, 2018 Last Updated 19 Min 57 Sec ago English Edition
Todays E paper
Ads by Google
Monday 23 Jul 2018 01.53 AM

രാമായണം

uploads/news/2018/07/235486/re5.jpg

രാമായണം ഒരു ഇതിഹാസ കാവ്യമാണ്‌. ഭാരതത്തിന്റെ സംഭാവനയായ രണ്ട്‌ ഇതിഹാസങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്‌ രാമായണം. രാമായണം കൂടാതെ മഹാഭാരതവും ഭാരതത്തിലുണ്ടായ ഇതിഹാസ കാവ്യമാണ്‌. രാമായണം സംസ്‌കൃത ഭാഷയിലാണ്‌ രചിച്ചത്‌.
'വാല്‌മീകി' മഹര്‍ഷി രചിച്ച രാമായണം കാവ്യരൂപത്തിലുള്ള ആദ്യ കൃതിയാണ്‌ എന്ന്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട്‌ ഇത്‌ ആദിമകാവ്യം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ധാര്‍മ്മികമൂല്യങ്ങളെ മുറുകെ പിടിക്കാനായി മഹത്തായ സിംഹാസനം വരെ ഉപേക്ഷിച്ച രാമനേയും ഭരതനേയും പോലുള്ള മനുഷ്യരുടെ കഥയിലൂടെ മഹത്തരമായ ധര്‍മ്മസംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സന്ദേശമാണ്‌ വാല്‌മീകി രാമായണത്തില്‍നിന്ന്‌ ലഭിക്കുന്നത്‌.
വാല്‌മീകിരാമായണത്തിനു മുന്നേ തന്നെ രാമകഥയെ അടിസ്‌ഥാനമാക്കിയുള്ള ആഖ്യാനങ്ങള്‍ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
ആ ആഖ്യാനങ്ങള്‍ ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാലാണ്‌ വാല്‌മീകിരാമായണം രാമകഥയുടെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ രൂപമായിത്തീര്‍ന്നത്‌.
ഏതുകാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ ഈ ഇതിഹാസ കൃതി രചിച്ചത്‌ എന്നതിനെപ്പറ്റി പണ്ഡിതന്മാര്‍ക്കിടയില്‍ ഏകാഭിപ്രായമില്ല.

അദ്ധ്യാത്മ രാമായണം

ആധുനിക മലയാളഭാഷയുടെ പിതാവ്‌ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭക്‌ത കവിയായ തുഞ്ചത്ത്‌ രാമാനുജന്‍ എഴുത്തച്‌ഛന്‍ 'അധ്യാത്മരാമായ'ണമെന്ന സംസ്‌കൃതകൃതിയെ ഉപജീവിച്ച്‌ മലയാളത്തില്‍ കിളിപ്പാട്ട്‌ വൃത്തത്തില്‍ രചിച്ച കൃതിയാണ്‌ 'അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്‌.' കവിയുടെ അഭ്യര്‍ത്ഥന മാനിച്ച്‌ കിളി കഥ പറയുന്ന രീതിയില്‍ എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കാവ്യങ്ങളെയാണ്‌ 'കിളിപ്പാട്ടുകള്‍' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്‌. എഴുത്തച്‌ഛന്‌ മുമ്പ്‌ വാല്‌മീകി രാമായണത്തെ ആസ്‌പദമാക്കി രാമകഥാപാട്ട്‌ (രാമപ്പണിക്കര്‍) മലയാളത്തില്‍ വന്നിട്ടുണ്ട്‌.
അദ്ധ്യാത്മരാമായണത്തില്‍ ആറു കാണ്ഡങ്ങളാണുള്ളത്‌. ബാലകാണ്ഡം, അയോധ്യാകാണ്ഡം, ആരണ്യകാണ്ഡം, കിഷ്‌കിന്ധാകാണ്ഡം, സുന്ദരകാണ്ഡം, യുദ്ധകാണ്ഡം. എഴുത്തച്‌ഛന്റേതെന്ന്‌ പണ്ഡിതന്മാര്‍ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്ന മറ്റൊരു കൃതിയാണ്‌ മഹാഭാരതം കിളിപ്പാട്ട്‌. മഹാഭാഗവതം, ദേവീമാഹാത്മ്യം, ഹരിനാമകീര്‍ത്തനം, ചിന്താരത്നം, കൈവല്യനവനീതം തുടങ്ങിയവയും എഴുത്തച്‌ഛന്‍ കൃതികളായി കരുതപ്പെടുന്നു.
എഴുത്തച്‌ഛന്‍ പാലക്കാട്‌ ചിറ്റൂര്‍ ശോകനാശിനിപ്പുഴയുടെ വട്‌ക്കേക്കരയിലുള്ള ഗുരുമഠത്തില്‍ സമാധിയടഞ്ഞു എന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്‌. തിരൂരില്‍ തുഞ്ചന്‍പറമ്പ്‌ ഇന്നൊരു സാംസ്‌കാരിക കേന്ദ്രമാണ്‌. തുഞ്ചന്റേതെന്ന്‌ കരുതുന്ന എഴുത്താണി അവിടെ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ചിറ്റൂര്‍ തുഞ്ചന്‍ മഠത്തില്‍ തുഞ്ചന്റേതെന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്ന മെതിയടികള്‍ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.

പല രാമായണം

രാമായണം ഇന്ത്യയിലെങ്ങും നാടോടിയായും വാമൊഴിയായും പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഇന്ത്യന്‍ ഇതിഹാസമായ രാമായണത്തിന്‌ മുന്നൂറുമുതല്‍ ആയിരത്തോളം പതിപ്പുകളുണ്ടെന്ന്‌ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതില്‍ ഏറ്റവും ആദ്യം രചിക്കപ്പെട്ടത്‌ വാല്‌മീകി രാമായണമാണ്‌. സംസ്‌കൃതത്തിലാണ്‌ വാല്‌മീകി ഇത്‌ എഴുതിയത്‌. ഇന്ത്യന്‍ ഭാഷകള്‍ക്കുപുറമെ അനേകം ഏഷ്യന്‍ ഭാഷകളിലേക്കും രാമായണം മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌. ബര്‍മീസ്‌, ഇന്‍ഡൊനീഷ്യന്‍, കമ്പോഡിയന്‍, ചൈനീസ്‌ എന്നീ ഭാഷകളിലേക്കും രാമായണം വിവര്‍ത്തനം ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌.
രാമായണത്തോട്‌ ചേര്‍ത്തുവയ്‌ക്കാന്‍ കഴിയുന്ന കൃതികള്‍ മറ്റു ഭാഷകളില്‍ രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌. തമിഴിലെ രാമാവതാരം, വമേര്‍ ഭാഷയിലെ റി അംഖേര്‍, പുരാതന ജനാവീസ്‌ ഭാഷയിലെ കക്കാവിന്‍, രാമായണ തായ്‌ രാമാകിന്‍ എന്നിവ 12-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രചിക്കപ്പെട്ട ഇത്തരം സൃഷ്‌ടികളാണ്‌.

രാമായണം ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭാഷകളില്‍

ഉത്തരേന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും പ്രമുഖ സ്‌ഥാനത്തുള്ളത്‌ 16-ാംനൂറ്റാണ്ടില്‍ തുളസീദാസ്‌ രചിച്ച രാമചരിതമാനസമാണ്‌.
ജമ്മു കാശ്‌മീര്‍ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ കാശ്‌മീരി ഭാഷയിലെഴുതിയ രാമാവതാര ചരിതം.
പഞ്ചാബ്‌ - ഗുരുഗോബിന്ദ്‌സിങ്‌ 17-ാംനൂറ്റാണ്ടിലെഴുതിയ രാമാവതാരം.
ഗുജറാത്ത്‌ - തുളസീദാസ്‌ രചിച്ച രാമചരിതമാനസ, 17-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ഗുജറാത്തിലാക്കിയത്‌ കവി പ്രേമാനന്ദാണ്‌. തുളസീകൃത രാമായണ എന്ന പേരില്‍ ഇതറിയപ്പെടുന്നു.
മഹാരാഷ്‌ട്ര - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ഏക്‌നാഥ്‌ മറാത്തി ഭാഷയില്‍ ഭാവാര്‍ഥ രാമായണയ്‌ക്ക് രൂപം നല്‍കി.
അസം - കഥ രാമായണ അല്ലെങ്കില്‍ കൊഥ രാമായണ യാണാ രാമായണത്തിന്റെ അസമീസ്‌ പതിപ്പ്‌. മാദവ കന്ദാലി 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്‌ ഇത്‌ രചിച്ചത്‌.
ബംഗാള്‍ - കവി കൃതിവസ്‌ 15-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രാമായണത്തിന്റെ ബംഗാളി പതിപ്പ്‌ രചിച്ചു. ഇത്‌ കൃതിവസ്‌ രാമായണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഒറീസ - 16-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ബല്‍റാമദാസാണ്‌ ഒറിയ ഭാഷയില്‍ രാമായണം രചിച്ചത്‌. ഇത്‌ ബല്‍റാമദാസ രാമായണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌ - ശ്രീ രംഗനാഥ രാമായണമാണ്‌ രാമായണത്തിന്റെ തെലുങ്ക്‌ പതിപ്പ്‌. ശ്രീബുദ്ധ റെഡ്‌ഡിയാണ്‌ ഇത്‌ രചിച്ചത്‌.
കര്‍ണാടക - കന്നട ഭാഷയില്‍ രാമായണത്തിന്‌ മൂന്ന്‌ പതിപ്പുകളുണ്ട്‌. 13-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രചിക്കപ്പെട്ട കുമുദേന്ദു രാമായണ, 16-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രചിക്കപ്പെട്ട കുമാര വാല്‌മികീ തൊരവെ രാമായണ എന്നിവയും രാമചന്ദ്ര ചരിത പുരാണ എന്ന പേരില്‍ 13-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ നാഗചന്ദ്ര രചിച്ച രാമായണവും ഇതില്‍പ്പെടുന്നു.
തമിഴ്‌നാട്‌: പ്രശസ്‌ത കവി കമ്പര്‍ 12-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ തമിഴില്‍ കമ്പരാമായണം രചിച്ചു.
കേരളം - രാമായണത്തിന്റെ മുഖ്യമലയാള പതിപ്പ്‌ രചിച്ചത്‌ തുഞ്ചത്തെഴുത്തച്‌ഛനാണ്‌. അദ്ധ്യാത്മ രാമായണം കിളിപ്പാട്ട്‌ എന്ന്‌ പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ കാവ്യം 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്‌ രചിച്ചത്‌.
നേപ്പാള്‍ - മഹാകലി സിദ്ധിദാസ്‌ മഹാജു അമത്വയാണ്‌ നേപ്പാളി ഭാഷയില്‍ രാമായണം രചിച്ചത്‌. സിദ്ധി രാമായണം എന്നാണിതറിയപ്പെടുന്നത്‌. ഇതുകൂടാതെ ഭാനുഭക്‌തകൊ രാമായണം എന്ന പേരില്‍ ഭാനുഭകത്ത ആചാര്യയും നേപ്പാളി ഭാഷയില്‍ രാമായണം രചിക്കുകയുണ്ടായി.
ഉറുദു - 17-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രചിക്കപ്പെട്ട ഉറുദു രാമായണ പതിപ്പ്‌ പോതി രാമായണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

കിളി പാടിയ കാവ്യം

കിളിയെക്കൊണ്ട്‌ കഥ പറയിക്കുന്ന രീതിയില്‍ ദ്രാവിഡ വൃത്തത്തില്‍ രചിക്കപ്പെടുന്ന കാവ്യമാണ്‌ കിളിപ്പാട്ട്‌. എഴുത്തച്‌ഛനാണ്‌ ഇതിന്റെ ഉപജ്‌ഞാതാവെന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു.
'ശ്രീരാമനാമം പാടിവന്ന പൈങ്കിളിപ്പെണ്ണേ
ശ്രീരാമചരിതം നീ ചൊല്ലീടുമടിയാതെ
ശാരികപ്പൈതല്‍ താനും വന്ദിച്ചു വന്ദ്യന്മാരെ
ശ്രീരാമസ്‌മൃതിയോടെ പറഞ്ഞു തുടങ്ങിനാള്‍'

എന്നിങ്ങനെയാണ്‌ അദ്ധ്യാത്മ രാമായണത്തിന്റെ തുടക്കം. ഇതുപോലെ ഓരോ കാണ്ഡത്തിലും തത്തയെക്കൊണ്ട്‌ പാടിക്കുന്ന തരത്തിലാണ്‌ രചനാരീതി.

മലയാളത്തിലെ മറ്റു രാമായണങ്ങള്‍

രാമചരിതം ചീരാമകവി (12-ാം നൂറ്റാണ്ട്‌)
കണ്ണശ്ശ രാമായണം-കണ്ണശ്ശപ്പണിക്കര്‍ (14-ാം നൂറ്റാണ്ട്‌)
രാമായണം ചമ്പു - പൂനം നമ്പൂതിരി
രാമായണം ആട്ടകഥ - കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാന്‍
മാപ്പിള രാമായണം - വാമൊഴിയായി പ്രചരിച്ചത്‌
രാമചന്ദ്ര വിലാസം മഹാകാവ്യം - അഴകത്ത്‌ പത്മനാഭക്കുറുപ്പ്‌
ബാലരാമായണം - കുമാരനാശാന്‍

രാമായണവും കാളിദാസനും

പഞ്ചമഹാകാവ്യങ്ങളില്‍ കാളിദാസന്റെ രഘുവംശമാണ്‌ രാമായണ കഥയെ ആധാരമാക്കി രചിച്ചിട്ടുള്ളത്‌. പേര്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ സൂര്യ (രഘു) വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവിതകഥയാണ്‌ മഹാകാവ്യത്തിലുടനീളം വിവരിക്കുന്നത്‌. 19 സര്‍ഗങ്ങളുള്ള രഘുവംശത്തില്‍ സൂര്യവംശ സ്‌ഥാപകനും രഘുവിന്റെ അച്‌ഛനുമായ ദിലീപന്‍ മുതല്‍ അവസാനത്തെ രാജാവായ അഗ്നിവര്‍ണന്റെ രാജ്‌ഞിയുടെ ഗര്‍ഭസ്‌ഥശിശുവടക്കം 30 തലമുറയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങള്‍ വര്‍ണനാവിഷയമാക്കിയിരിക്കുന്നു.
വീരരസപ്രധാനമായ രഘുവംശത്തിലെ നായകന്മാര്‍ പലരാകയാല്‍ വീരരസവും പലരിലാണ്‌ പരിപോഷം പ്രാപിക്കുന്നത്‌. ധര്‍മവീരം, ദയാവീരം, ദാനവീരം, യുദ്ധവീരം എന്നിങ്ങനെ വീരത്തിന്‌ പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്‌. രഘുവംശത്തില്‍ രാമനെ ധര്‍മവീരനായാണ്‌ കാളിദാസന്‍ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്‌. ശരീരം ധരിച്ച ധര്‍മംതന്നെയാണ്‌ രാമന്‍. ധര്‍മം, അര്‍ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നീ പുരുഷാര്‍ഥങ്ങളിലും ഒരുപോലെ ആദരം പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്‌ കവി ശ്രീരാമനെകുറിച്ച്‌ പറയുന്നത്‌.
അതുപോലെതന്നെ ഭരതന്‍, ലക്ഷ്‌മണന്‍, ശത്രുഘ്‌നന്‍ എന്നീ മൂന്നനുജന്മാരെ ഒരുപോലെ സ്‌നേഹിച്ചു പെരുമാറിയെന്നര്‍ഥം. എങ്കിലും ധര്‍മത്തിനോട്‌ കൂടുതല്‍ പ്രതിപത്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന്‌ സീതാപരിത്യാഗാദികള്‍ തെളിയിക്കുന്നു.

രാമായണത്തിലെ അര്‍ഥവത്തായ ശ്‌ളോകം

വിക്രമാദിത്യ സദസിലെ ഒരുദിവസം. ചക്രവര്‍ത്തി സദസിലെ പണ്ഡിതന്മാരോട്‌ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു. രാമായണത്തിലെ ഏറ്റവും അര്‍ഥവത്തായ ശ്ലോകം ഏതാണ്‌ ? ആര്‍ക്കും ഉത്തരം പറയാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉത്തരം പറയുന്നവര്‍ക്ക്‌ സമ്മാനം നല്‍കുമെന്ന്‌ വിക്രമാദിത്യന്‍ അവസാനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ചക്രവര്‍ത്തിയുടെ ചോദ്യമറിയാനിടയായ വരരുചി കൊട്ടാരത്തിലെത്തി.
എന്നിട്ട്‌ വിക്രമാദിത്യന്റെ മുമ്പില്‍ അതിമധുരമായി ശ്ലോകം ചൊല്ലി. രാമം ദശരഥം വിദ്ധിം മാം വിദ്ധി ജനകാത്മജാ, അയോദ്ധ്യാമടവീം വിദ്ധി, ഗച്‌ഛ താത യഥാ സുഖം (വനവാസത്തിന്‌ പോകാനായി രാമനും സീതയും തയ്യാറെടുത്തു. ലക്ഷ്‌മണനും ജ്യേഷ്‌ഠനെ അനുഗമിക്കാന്‍ തയ്യാറായി.
വനത്തിലേക്ക്‌ പോകാനൊരുങ്ങിയ ലക്ഷ്‌മണന്‍ മാതാവ്‌ സുമിത്രയുടെ അനുഗ്രഹം വാങ്ങി. അപ്പോള്‍ സുമിത്ര ലക്ഷ്‌മണനെ ഉപദേശിക്കുന്ന ശ്ലോകമാണിത്‌. രാമനെ ദശരഥനെപ്പോലെയും സീതയെ എന്നെപ്പോലെയും കാടിനെ അയോദ്ധ്യയെപ്പോലെയും കണ്ട്‌ സുഖമായി കഴിയണം). ശ്ലോകം ചൊല്ലിക്കഴിഞ്ഞതും സന്തുഷ്‌ടനായ വിക്രമാദിത്യ ചക്രവര്‍ത്തി വരരുചിക്ക്‌ ധാരാളം സമ്മാനങ്ങള്‍ നല്‍കി.

വാല്‌മീകി

വാല്‌മീകിയുടെ കാലത്തെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും കൃത്യമായ തെളിവുകള്‍ ലഭ്യമല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്‌ സംബന്ധിച്ചും ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്‌. 'വല്‌മീകം' എന്നാല്‍ ചിതല്‍പ്പുറ്റ്‌. വല്‌മീകത്തില്‍നിന്ന്‌ വന്നവന്‍ 'വാല്‌മീകി' ഇങ്ങനെയാണ്‌ പേരിന്റെ ഉത്‌പത്തി എന്നാണ്‌ പൊതുവേയുള്ള വിശ്വാസം. പുരാതന ഭാരതത്തിലെ ഒരു ദേശനാമമായിരുന്നു 'വല്‌മീകം' എന്നും ആദികവി ആ ദേശത്തുകാരനായതുകൊണ്ട്‌ 'വാല്‌മീകി' എന്ന പേര്‌ ലഭിച്ചതാണെന്നും ഒരു അഭിപ്രായമുണ്ട്‌.
ആദികവിയില്‍നിന്ന്‌ ഭിന്നരായ മൂന്നു വാല്‌മീകിമാരെ വിവിധഭാഗങ്ങളില്‍ കാണാവുന്നതാണ്‌. തൈത്തിരീയ പ്രാതിശാഖ്യത്തില്‍ വൈയാകരണനായ ഒരു വാല്‌മീകിയെപ്പറ്റിയും മഹാഭാരതത്തിലെ ഉദ്യോഗപര്‍വത്തില്‍ ഗരുഡവംശത്തില്‍പ്പെട്ട വിഷ്‌ണുഭക്‌തരായ സുപര്‍ണപ്പക്ഷികളുടെ പട്ടികയില്‍ വാല്‌മീകിയെന്നപേരിലും മഹാഭാരതത്തിലെ മറ്റുപര്‍വങ്ങളിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വാല്‌മീകിയെന്ന ഒരു മഹര്‍ഷിയെപ്പറ്റിയും പറയുന്നുണ്ട്‌.
എന്നാല്‍ ഇവിടെയൊന്നും വാല്‌മീകിയുടെ ജീവചരിത്രസംബന്ധമായ വിവരങ്ങള്‍ ലഭിക്കുന്നില്ല. അതിനാല്‍ 'രത്നാകരന്‍' എന്നുപേരായ കാട്ടാളനാണ്‌ സപ്‌തര്‍ഷികളുടെ ഉപദേശത്തെ തുടര്‍ന്ന്‌ വാല്‌മീകിയെന്ന ആദികവിയായി മാറിയതെന്ന ഐതിഹ്യം തത്‌കാലം വിശ്വസിക്കുക മാത്രമാണ്‌ നിവൃത്തി. എന്നാല്‍ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡത്തില്‍ വാല്‌മീകി ഒരു കഥാപാത്രമായിവരുന്നതിനാല്‍ ശ്രീരാമന്റെ സമകാലികനായിരുന്നു അദ്ദേഹമെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു.

ക്ഷേത്രഭിത്തിയിലെ രാമായണം

ഇന്തോനേഷ്യയിലെ മധ്യജാവയില്‍ സ്‌ഥിതിചെയ്യുന്ന, ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ നിര്‍മിച്ച ഒരു ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയമാണ്‌ പ്രംബനന്‍. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസ പ്രകാരം ത്രിമൂര്‍ത്തികളായ ബ്രഹ്‌മദേവന്‍, വിഷ്‌ണു, ശിവന്‍ എന്നിവരാണ്‌ ഇവിടത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠ. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലുവശത്തുമായി ഉയര്‍ന്ന ഭിത്തികളില്‍ രാമായണത്തിലെ മുഴുവന്‍ സംഭവങ്ങളെയും കല്ലിലുള്ള ചിത്രങ്ങളായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഇതില്‍ വര്‍ണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള രാമായണ കഥ വാല്‌മീകിയുടെ കഥയോട്‌ വളരെയേറെ ചേര്‍ച്ചയുള്ളതാണ്‌.
പൂര്‍വജാവയിലെ പനതരന്‍ എന്ന സ്‌ഥലത്ത്‌ 14-ാം ശതകത്തിന്റെ പൂര്‍വാര്‍ധത്തിലുള്ള ഒരു ശിവക്ഷേത്രത്തിലും ശിലാചിത്രങ്ങളില്‍ രാമായണ കഥ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.

Ads by Google
Monday 23 Jul 2018 01.53 AM
YOU MAY BE INTERESTED
Ads by Google
Loading...
TRENDING NOW